Բացահայտիր Շիրակը-Բասեն
Բասենը (նախկին անվանումը Մուսայելյան), գյուղ է Հայաստանի Շիրակի մարզի Ախուրյանի տարածաշրջանում:
Մուսայելյան է վերանվանվել 1935 թվականի հունվարի 3-ին՝ ի հիշատակ հեղափոխական գործիչ Մուսայելյանի, իսկ Բասեն է վերանվանվել 2006 թվականի հուլիսի 4-ին:
Գյուղը տեղադրված է Փամբակի լեռնաշղթայի փեշերին, մարզկենտրոնից 14 կմ հարավ-արևելք, մեղմաթեք սարալանջին՝ ծովի մակարդակից 1645 մ բարձրության վրա: Բնական լանդշաֆտները սևահողային լեռնատափաստաններ են: Կլիման բարեխառն լեռնային է: Ձմեռը տևական է, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով. լինում են ուժգին քամիներ, հաճախակի են ձնաբքերը և սառնամանիքները: Ամառը զով է, համեմատաբար խոնավ, տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 500-600 մմ:
1831 թվականից ի վեր բնակիչները հայեր են, որոնց մի մասի նախնիները 1828-1830 թվականներին գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Խնուսի և Բասենի գավառներից: Գյուղատնտեսության մասնագիտացման ուղղությունը երկրագործությունն է: Զբաղվում են այգեգործությամբ, ծխախոտագործությամբ, հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ, նախկինում զբաղվել են նաև շաքարի ճակնդեղի մշակությամբ:
Բասենում կան «Ժամ» եկեղեցի, որը կառուցված է սրբատաշ տուֆից և վերանորոգված է 1842 թվականին, «Սարավերի» եկեղեցի և «Ավերք» մատուռ: Մոտակայքում կան գյուղատեղիներ, խաչքարեր:
Բասենն աչքի է ընկնում իր հարուստ պատմական անցյալով, հինավուրց եկեղեցիներով ու մատուռներով, որոնք վկայում են դարերի խորքից եկող հոգևոր ու մշակութային կյանքի մասին: Գյուղի բնակիչներին բնորոշ է աշխատասիրությունը, հողին նվիրվածությունը և հարազատ արմատների ու ավանդույթների նկատմամբ խորը հարգանքը։
Տեղակայումը՝ Հայաստանի Շիրակի մարզ, Ախուրյանի տարածաշրջան, մարզկենտրոնից 14 կմ հարավ-արևելք, Փամբակի լեռների փեշերին:
Կոորդինատներ՝ 40°45'55''N 43°59'27''E