Բացահայտիր Շիրակը - «Գնդակոծված խաչը»՝ Գյումրիի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ
· Գյումրի

Գյումրիի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մուտքի հարևանությամբ վեր է խոյանում յուրահատուկ մի խաչ, որն իր մեջ ամփոփում է հայոց պատմության մի ամբողջ ծանր ու բովանդակալից դարաշրջան։
Հուշարձան-խաչի անմիջական հարևանությամբ տեղադրված հուշաքարին փորագրված է հետևյալ ուղերձը.
«Հայկաձորի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու խաչը՝ գնդակոծված թուրքերի և խորհրդային աթեիստների կողմից։ Խաչը տեղափոխվել է Գյումրի և տեղադրվել Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ՝ ի հիշատակ Շիրակի թեմի գնդակահարված հոգևորականների»։
Այս սրբությունը պարզապես հնագույն քարե կտոր չէ. այն կրում է պատերազմների, անսասան հավատքի և ցավալի կորուստների խորը կնիքը։
Իսկ այն վանքը, որին սկզբնապես պատկանել է այս խաչը՝ 13-րդ դարի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, գտնվում է հայ-թուրքական սահմանամերձ գոտում։
Այսօր Գյումրիում հաստատված այս «գնդակոծված խաչը» կարծես անլռելի վկա լինի հանուն հավատի և հայրենի ծառայության նահատակված բոլոր հոգևորականների ու հայորդիների հիշատակին։
Քարերը կարող են լռել, բայց դրանց վրա դրոշմված հետքերը երբեք չեն դադարում պատմել ճշմարտությունը։
Տեղակայումը՝ Հայաստանի Հանրապետություն, ք. Գյումրի, Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակ
Կոորդինատներ՝ 40.7885° N, 43.8471° E