Բացահայտիր Շիրակը-Բարձրաշեն. Գյուղ, որտեղ լռությունը պատմություն է պատմում
Բարձրաշեն գյուղը գտնվում է Հայաստանի Շիրակի մարզում՝ Իսահակյան բնակավայրից 4 կմ հարավ-արևմուտք։
Գյուղն աչքի է ընկնում իր խիստ ու վեհ բնությամբ, ինչպես նաև հարուստ հոգևոր-մշակութային ժառանգությամբ, որի լուռ վկաներն են տարածքում պահպանված 5-րդ դարի հնամենի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և 10-13-րդ դարերի Պողոս-Պետրոս կիսականգուն մենաստանը։
Տարածքը հայտնի է նաև իր բնական պաշարներով, մասնավորապես՝ սև կարծր տուֆի և կրաքարի հանքերով, որոնք բնորոշ են Շիրակի սարահարթի լանդշաֆտին։
Բարձրաշենի մարդիկ առանձնանում են իրենց տոկունությամբ և ամուր ավանդապաշտությամբ, ինչը պայմանավորված է նրանց պատմական արմատներով։
Բնակիչների նախնիները 1860 թվականին գաղթել են Արցախից, իսկ 1915-1920 թվականներին համայնքը համալրվել է Մուշից և Բուլանղից տեղափոխված արևմտահայերով։
Այսօր գյուղում շատ քիչ ընտանիք է ապրում (2018 թվականի տվյալներով այստեղ բնակվում էր ընդամենը 6 ընտանիք), սակայն այդ բնակիչները շարունակում են կապված մնալ հողին՝ զբաղվելով անասնապահությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։
Նրանք կրողն են մի յուրօրինակ կենսակերպի, որտեղ միահյուսված են արցախցու ամրությունը և մշեցու աշխատասիրությունը։
Պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում գյուղն ունեցել է բնակչության զգալի թիվ. օրինակ՝ 1931 թվականին այստեղ ապրել է 793 մարդ։
Չնայած ներկայիս փոքրաքանակ բնակչությանը, Բարձրաշենը շարունակում է մնալ կարևոր հնագիտական և զբոսաշրջային կետ՝ շնորհիվ հին բնակավայրի ավերակների և դարավոր կոթողների, որոնք առանձնահատուկ խորհուրդ են հաղորդում այս բարձրադիր գյուղին։
Կոորդինատներ. 40°35’34”N 43°44’24”E