Բացահայտիր Շիրակը-Շիրակի մարզ. Հայաստանի հյուսիսային դարպասն ու արհեստների մայրաքաղաքը
Շիրակի մարզը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության հյուսիս-արևմտյան հատվածում՝ զբաղեցնելով պատմական Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Շիրակ գավառի հիմնական տարածքը։
Այն զբաղեցնում է մոտ 2681 կմ² մակերես, ինչը կազմում է երկրի ընդհանուր տարածքի շուրջ 9%-ը։
Մարզի վարչական կենտրոնը Գյումրի քաղաքն է։
Մարզը բարձրադիր է, ծովի մակերևույթից միջին բարձրությունը տատանվում է 1500-2000 մետրի սահմաններում, իսկ ամենաբարձր կետը Արագած լեռան հյուսիսային գագաթն է (4090 մ)։
Աշխարհագրական դիրքի տեսանկյունից Շիրակն ունի ռազմավարական կարևորություն, քանի որ արևմուտքից այն պետական սահմանով հարում է Թուրքիային, իսկ հյուսիսից՝ Վրաստանին։
Ներքին սահմաններով արևելքից հարևան է Լոռու, իսկ հարավից՝ Արագածոտնի մարզերին։
Մարզի ռելիեֆը բնութագրվում է Շիրակի և Աշոցքի սարահարթերով, որոնք շրջապատված են Եղնախաղի, Ջավախքի և Փամբակի լեռնաշղթաներով։
Այստեղ է գտնվում Հայաստանի ամենաջրառատ գետերից մեկը՝ Ախուրյանը, որի վրա կառուցված է հանրապետության ամենախոշոր ջրամբարը։
Մարզի հյուսիսում է գտնվում Արփի լիճը, որը վերածվել է ջրամբարի և «Արփի լիճ» ազգային պարկի հիմնական առանցքն է։
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ու ձնառատ ձմեռներով և զով ամառներով։
Աշոցքի տարածաշրջանը հայտնի է որպես Հայկական լեռնաշխարհի «ցրտի բևեռ», որտեղ ջերմաստիճանը երբեմն իջնում է մինչև -46°C։
Տնտեսական և մշակութային առումով Շիրակը Հայաստանի հենասյուներից է։
Գյումրին, որը պատմականորեն կոչվել է Կումայրի և Ալեքսանդրապոլ, համարվում է հայոց արհեստների ու հումորի մայրաքաղաքը։
Մարզը հարուստ է բնական պաշարներով, հատկապես տուֆի, պեմզայի և բազալտի հանքավայրերով, որոնցից Արթիկի վարդագույն տուֆը հայտնի է ամբողջ աշխարհում։
Մարզն ունի զարգացած տրանսպորտային ենթակառուցվածք, ներառյալ «Շիրակ» միջազգային օդանավակայանը և երկաթգծային հանգույցը։
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է հողագործությամբ, անասնապահությամբ և սննդի արդյունաբերությամբ, իսկ վերջին տարիներին մեծ թափ է ստացել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը և զբոսաշրջությունը։
Շիրակը նաև հայտնի է իր ուժեղ մարզական ավանդույթներով՝ լինելով բազմաթիվ օլիմպիական չեմպիոնների ծննդավայր։