Բացահայտիր Շիրակը-Արքայական լիճ
Արքայական լիճը, որը Հայաստանի բարձրադիր գոտիների ամենատպավորիչ և անաղարտ բնական լճերից մեկն է, գտնվում է Շիրակի մարզի հարավ-արևելյան մասում՝ Մանթաշ գետի վերին հոսանքի ավազանում։
Այս չքնաղ լիճը թաքնված է հզոր Արագած լեռնազանգվածի Արքայից լեռան հարավ-արևմտյան լանջին, որտեղ բնությունը պահպանել է իր նախնական, վայրի գեղեցկությունը։
Աշխարհագրական դիրքի առումով այն տեղակայված է Արթիկ համայնքի Նահապետավան գյուղից մոտ 12,5 կմ դեպի հարավ-արևելք։
Լիճը գտնվում է ծովի մակերևույթից 3050 մետր բացարձակ բարձրության վրա, ինչը նրան դասում է բարձրլեռնային ալպյան լճերի շարքին, որտեղ տարվա մեծ մասը տիրում է խիստ կլիմա, իսկ շրջակա լանջերը ծածկված են լինում ձնածածկույթով կամ վառ կանաչ ալպյան մարգագետիններով։
Լճի հայելու մակերեսը կազմում է ուղիղ 1 հեկտար, և այն աչքի է ընկնում իր վճիտ, սառնորակ ջրերով, որոնք հիմնականում սնվում են հալոցքային ջրերից, անձրևներից և ստորգետնյա աղբյուրներից։
Տեղանքի էկոլոգիական, գիտական և գեղագիտական մեծ արժեքը հաշվի առնելով՝ Արքայական լիճը պաշտոնապես գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Շրջակա միջավայրի (նախկին Բնապահպանության) նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում, որտեղ ներառվել է 2008 թվականին՝ ստանալով հատուկ պահպանվող տարածքի կարգավիճակ։
Լճի ճշգրիտ տեղորոշման և աշխարհագրական կողմնորոշման համար օգտագործվում են հետևյալ կոորդինատները՝ 40.633056, 44.083056։
Լուսանկարը` Տիգրան Զոհրաբյանի