Բացահայտիր Շիրակը-Հացիկ գյուղի սրբատեղին. «Չոլոյի պապի» հրաշագործ Ավետարանը

Շիրակի մարզի Հացիկ գյուղում պահվող 16-րդ դարի «Չոլոյի պապի» Ավետարանը հայկական հոգևոր ժառանգության այն բացառիկ նմուշներից է, որի շուրջ հյուսված պատմությունները վկայում են սրբության հանդեպ ժողովրդական անսասան հավատի մասին:

Այս մասունքը տասնամյակներ շարունակ պատկանել է հոգևորականների տոհմից սերող Չոլոյի պապի ընտանիքին, ովքեր 1830-ական թվականներին Արևմտյան Հայաստանից գաղթելիս իրենց հետ բերել են այս սուրբ գիրքը և հաստատվել Հացիկում:

Այսօր Ավետարանը պահվում է հատուկ կառուցված համեստ մատուռում, որը դարձել է ուխտատեղի ոչ միայն տեղացիների, այլև հեռավոր վայրերից եկողների համար:

Մատուռի ներսում տեղադրված են բազմաթիվ սրբապատկերներ և խաչեր, իսկ մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է գեղաքանդակ խաչքարը:

​Այս սրբության զորության մասին գյուղում բազմաթիվ պատմություններ են պատմում:

Խորհրդային աթեիզմի տարիներին, երբ եկեղեցական արժեքները հալածվում էին, Ավետարանը մի քանի անգամ ենթարկվել է գողության փորձերի:

Սակայն, ըստ տեղական ավանդության, գիրքը միշտ «ինքնուրույն» ճանապարհ է գտել դեպի տուն. գողերի կյանքում սկսված անբացատրելի ձախորդություններն ու դժբախտությունները ստիպել են նրանց գիտակցել իրենց սխալը և գաղտնի վերադարձնել մասունքը:

Մեկ այլ հայտնի դեպք կապված է ընտանիքի՝ Գյումրի տեղափոխվելու փորձի հետ:

Երբ նրանք որոշել են գիրքը վերցնել և բնակություն հաստատել քաղաքում, ընտանիքի կանանցից մեկը հանկարծակի կորցրել է տեսողությունը:

Միայն Ավետարանը Հացիկի իր նախկին տեղը վերադարձնելուց հետո է կնոջ տեսողությունը հրաշքով վերականգնվել, ինչն ամրապնդել է այն համոզմունքը, որ սրբությունը պատկանում է հենց այդ հողին:

​Գրքի հետ կապված հրաշքները շարունակվել են նաև պատերազմական տարիներին:

Տոհմի տղամարդկանցից մեկը, գտնվելով ռազմաճակատում, երազում տեսել է Ավետարանը, որը հավաստիացրել է, թե իր թիկունքի պահապանն է:

Դրանից կարճ ժամանակ անց տեղի ունեցած ականի պայթյունից, որը խլել է նրա կողքին գտնվող ընկերների կյանքը, նա դուրս է եկել ողջ՝ ստանալով միայն թեթև վնասվածք:

Ընտանիքում նաև հավատում են, որ Ավետարանը չի հանդուրժում մթությունը:

Մի անգամ, երբ մատուռի էլեկտրականությունը խափանվել էր, տան հարսը երազում զգուշացում է ստացել, որ սրբությունը մթության մեջ է, ինչից հետո անմիջապես շտապել է կարգավորելու լուսավորությունը:

Այսօր «Չոլոյի պապի» Ավետարանը շարունակում է մնալ Հացիկի ամենանվիրական պահապանը՝ խորհրդանշելով հավատի հարատևությունը:

Սրբատեղին գտնվում է Շիրակի մարզի Հացիկ գյուղում (Գյումրի քաղաքից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևելք):

Մատուռի մոտավոր աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 40.8351° N, 43.8824° E

Լուսանկարները `Հայաստանի մատուռներ-ի