Բացահայտիր Շիրակը-Ջրափի գյուղի գաղտնիքներն ու պատմությունը
Ջրափի գյուղը գտնվում է Շիրակի մարզի Անիի շրջանում՝ Ախուրյան գետի ձախափնյա սարահարթում, ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա։
Այն մարզկենտրոն Գյումրիից հեռու է 32 կմ, իսկ Մարալիկ քաղաքից՝ 16 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Գյուղն ունի յուրահատուկ ու տպավորիչ պատմություն, քանի որ ներկայիս բնակավայրը հիմնադրվել է 1974 թվականին՝ Ախուրյանի ջրամբարի կառուցման պատճառով հին Վերին և Ներքին Ջրափի գյուղերի ապաբնակեցումից հետո։
Պատմականորեն այս տարածքը կրել է տարբեր անվանումներ, այդ թվում՝ Չըռփլի, Չորթուլի, Ջրարփի, Քյորփիլու, Կեկաչ և Դեղաճ, իսկ պաշտոնապես Ջրափի է վերանվանվել 1947 թվականին։
Այս բնակավայրն աչքի է ընկնում իր աշխարհագրական դիրքով և պատմամշակութային հարուստ ժառանգությամբ։ Գյուղի շրջակայքում պահպանվել են հնամենի սրբավայրեր՝ Սուրբ Սարգիս, Սուրբ Գրիգոր և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները, որոնցից հատկապես տպավորիչ է 1869 թվականին կառուցված Ջրափիի եկեղեցին՝ իր ինքնատիպ ճարտարապետությամբ և պատերին արված խաչային քանդակներով։
Բնակավայրն ունի խստաշունչ ու ցուրտ կլիմա՝ սակավ տեղումներով, ուժեղ քամիներով, հաճախակի մառախուղներով ու ձնաբքերով, մինչդեռ ամառները համեմատաբար տաք են և խոնավ, իսկ տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 600-700 մմ։
Այս պայմաններում ձևավորվել է սևահողային լեռնատափաստանային բնական լանդշաֆտը։
Գյուղի տնտեսության գլխավոր հիմքը երկրագործությունն է։
Տեղացիները մշակում են հացահատիկային, բանջարաբոստանային, կերային կուլտուրաներ և պտուղներ։ Նախկինում այստեղ մեծ մակերես են զբաղեցրել շաքարի ճակնդեղի ցանքսերը, որոնք կրճատվել են 1988 թվականի Սպիտակի աղետալի երկրաշարժի պատճառով Սպիտակի շաքարի գործարանի փլուզումից հետո։
Երկրագործությունից բացի, բնակիչները ակտիվորեն զբաղվում են անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ։ Ներկայումս համայնքի առջև ծառացած հիմնական խնդիրներն են դպրոցական գույքի նորացումը, խմելու ջրագծերի ու գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը, գազաֆիկացումը և գյուղատնտեսական մթերքի իրացումը։
Ջրափիի բնակչության նախնիները գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Ալաշկերտի, Բուլանըխի, Մուշի և Էրզրումի շրջաններից՝ իրենց հետ բերելով պատմական հայրենիքի ավանդույթներն ու տոկունությունը։ Հենց այս արմատներով և Շիրակի խստաշունչ բնությամբ է պայմանավորված տեղի մարդկանց բնավորության առանձնահատկությունը։
Ջրափիցիները հայտնի են որպես բացառիկ աշխատասեր, հողին կապված, համառ ու դիմացկուն մարդիկ, ովքեր կարողացել են հաղթահարել հայրենի գյուղի ջրասուզումն ու նոր բնակավայրի հիմնադրման դժվարությունները։
Նրանք բնավորությամբ հպարտ են, հյուրընկալ, ունեն յուրահատուկ հումոր և համայնքային ամուր համախմբվածություն, ինչը թույլ է տալիս համատեղ ուժերով դիմակայել կյանքի մարտահրավերներին։
Տեղակայումը.
Շիրակի մարզ, Անիի շրջան
Աշխարհագրական կոորդինատներ՝ 40°33'25"N 43°40'58"E