Բացահայտիր Շիրակը-Բաշգյուղի թաքնված ուշմիջնադարյան մատուռը
Այս համեստ, բայց հոգևոր մեծ արժեք ներկայացնող մատուռը գտնվում է Շիրակի մարզի պատմամշակութային հարուստ ժառանգություն ունեցող բնակավայրերից մեկում՝ Բաշգյուղում:
Ըստ պատմական տվյալների և «Հուշարձանների պահպանության Շիրակի մարզային ծառայության» կողմից իրականացված շրջայցերի՝ այս սրբատեղին թվագրվում է ուշ միջնադարով:
Այն հանդիսանում է տեղի հնամենի սրբավայրերից մեկը, որը դարեր շարունակ եղել է տեղացիների հավատքի և ուխտագնացության կենտրոնը:
Մատուռն ունի պարզ, բայց ամուր ճարտարապետական կառուցվածք: Այն կառուցված է տեղական կոպտատաշ սև և մուգ գույնի սրբատաշ քարերից, որոնք շաղախված են կրաշաղախով: Կառույցն ունի երկթեք տանիք, որի ճակատային մասում տեղադրված է մետաղական խաչ։
Մատուռի փայտյա դռան վրա նույնպես փորագրված է խաչի պատկեր: Շինության մուտքի մոտ՝ գետնին, տեղադրված է փոքրիկ պատկերակալ (սրբապատկեր) կամ խաչքարի բեկոր, որտեղ հավատացյալները սովորաբար մոմեր են վառում:
Բաշգյուղի այս տարածքը հարուստ է հնագիտական և պատմական այլ հուշարձաններով ևս: Մատուռի հարևանությամբ և գյուղի շրջակայքում պահպանվել են տարբեր դարաշրջանների հուշարձաններ, այդ թվում՝ 1978 թվականին հաշվառված հուշարձան (ԵԱԶ), 1887 թվականի կառուցված եկեղեցի, ինչպես նաև 19-րդ դարի հին գերեզմանոց: Բացի այդ, տարածաշրջանում առկա են հնագույն ամրոցների ու դամբարանադաշտերի հետքեր, ինչը վկայում է, որ այս վայրը հնուց ի վեր եղել է ակտիվ բնակեցված և ռազմավարական ու հոգևոր կարևոր նշանակություն ունեցող կենտրոն:
Մատուռը տեղակայված է գեղատեսիլ բարձրադիր բլրի վրա, որտեղից բացվում է հիասքանչ տեսարան դեպի Շիրակի լեռնաշխարհի կանաչապատ հովիտներն ու լանջերը: Այն հիանալի ուղղություն է ինչպես հոգևոր զբոսաշրջության, այնպես էլ հայրենագիտական արշավների սիրահարների համար:
Տեղակայումը՝ Հայաստանի Հանրապետություն, Շիրակի մարզ, Բաշգյուղ:
Կոորդինատները՝ 41.0026, 43.8824
Լուսանկարը `Հուշարձանների պահպանության Շիրակի մարզային ծառայության