Ճանաչենք Շիրակի մարզի մեծերին- Արարատ Հովսեփյան
Արարատ Կարապետի Հովսեփյանը հայկական կերպարվեստի, մասնավորապես դեկորատիվ-մոնումենտալ քանդակագործության ակնառու ներկայացուցիչներից է, ում ստեղծագործական ժառանգությունն իր ուրույն տեղն է զբաղեցնում Հայաստանի տարբեր քաղաքների ու բնակավայրերի մշակութային դիմագծում։
Տաղանդավոր քանդակագործը ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 28-ին Ցողամարգ գյուղում։ Նրա արվեստագիտական ուղին սկիզբ է առել Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի քանդակի բաժնում, որտեղ սովորել է 1948-1952 թվականներին։
Մասնագիտական կրթությունը շարունակել և կատարելագործել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում՝ ավարտելով այն 1958 թվականին։ Արդեն 1959 թվականից երիտասարդ արվեստագետն ակտիվորեն մասնակցել է մի շարք հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների, իսկ 1962 թվականին դարձել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։
Քանդակագործն իր երկարամյա բեղմնավոր կյանքի ընթացքում (կյանքից հեռացել է 2017 թվականի մարտի 20-ին Երևանում՝ 89 տարեկան հասակում) կերտել է տասնյակ մոնումենտալ հուշարձաններ, կիսանդրիներ և հարթաքանդակներ՝ աշխատելով բրոնզ, բազալտ, տուֆ, գրանիտ և պղինձ նյութերով։
Արարատ Հովսեփյանի վաղ շրջանի նշանակալի գործերից են 1966 թվականին Վանաձորում տեղադրված Ալեքսանդր Մյասնիկյանի բրոնզե կիսանդրին և 1968 թվականին Ղարիբջանյան գյուղում կանգնեցված Բագրատ Ղարիբջանյանի բրոնզե կիսանդրին։
Նրա ստեղծագործական ձեռագիրն աչքի է ընկնում կերպարների խորությամբ և տարածության հետ ներդաշնակ կապով, ինչն հրաշալիորեն արտահայտված է Գյումրիում գտնվող նրա աշխատանքներում։
1969 թվականին Գյումրիի իր անվան դպրոցի դիմաց տեղադրվել է Հովհաննես Թումանյանի բազալտե դիմաքանդակ-հուշարձանը (3 նատուրա), իսկ 1970 թվականին նույն քաղաքում՝ Արտյոմ Պետրոսյանի գրանիտե դիմաքանդակ-հուշարձանը, որի ճարտարապետն է Ռաֆիկ Եղոյանը։
1971 թվականին արվեստագետն անդրադարձել է էպիկական թեմաներին՝ ստեղծելով «Սասունցի Դավիթ» թեմաներով տուֆակերտ հարթաքանդակները (2 պար, 17 քմ)։
Քանդակագործի մոնումենտալ աշխատանքների թվում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում 1941-1945 թվականների հայրենական մեծ պատերազմի զոհերին նվիրված հուշարձանը Շենավան գյուղում, որը ստեղծվել է 1976 թվականին՝ Գրիգոր Գևորգյանի համահեղինակությամբ։
Այն իրենից ներկայացնում է կոփածո պղնձից պատրաստված կնոջ հաղթական ֆիգուրա (բարձրությունը՝ 5 մետր) և համապատասխան հարթաքանդակներ։
Համահեղինակների այս զույգը 1980 թվականին կերտել է նաև Երևանի Արմեն Տիգրանյանի անվան երաժշտական դպրոցի ճակատը զարդարող «Երաժշտություն» կոփածո պղնձե բարձրաքանդակը։ Բացի այդ, 1979 թվականին Երևանի Ռադիոտան համար բրոնզից պատրաստվել են Ալեքսեյ Պոպովի և Հովհաննես Ադամյանի դիմաքանդակները (2 նատուրա)։
Արարատ Հովսեփյանի արվեստը սերտորեն կապված է նաև կրթական ու մշակութային օջախների արտաքին ձևավորման հետ։ 1981 թվականին Երևանի Նորքի գրախանութի շենքի վրա տեղադրվել է նրա «Մեսրոպ Մաշտոց» տուֆակերտ հարթաքանդակը՝ 8 հայ գրողների դիմաքանդակներով (մետաղատեղադրմամբ)։
Երևանի ամենասիրված և ճանաչելի կոմպոզիցիաներից մեկը թերևս Շառլ Ազնավուրի հրապարակում գտնվող «Կենդանակերպի նշաններ» բրոնզե ցատրվան-քանդակն է, որի վրա հեղինակն աշխատել է 1982-1985 թվականներին։
Արվեստագետի ստեղծագործական աշխարհագրությունը դուրս է եկել նաև Հայաստանի սահմաններից. 1983 թվականին Մոսկվայի կինոթատրոնի համար Վլադիմիր Աթանյանի համահեղինակությամբ ստեղծվել է «Գորանի» թրծած շամոտե աշխատանքը։ Նույն համահեղինակի և ճարտարապետ Էդուարդ Սաֆարյանի հետ համատեղ 1984 թվականին տուֆից կերտվել են «Զեյթունցիներ» հարթաքանդակները։ Հեղինակի հանրային գործերից էր նաև Դերժինսկու բրոնզե դիմաքանդակը իր անվան դպրոցի առջև (ճարտարապետ՝ Ստեփան Քյուրքչյան), որը հետագայում հանվել է։ Արարատ Հովսեփյանի յուրաքանչյուր գործ աչքի է ընկնում նյութի զգացողությամբ, մոնումենտալ մտածողությամբ և հայկական քանդակագործության լավագույն ավանդույթների պահպանմամբ։