Բացահայտիր Շիրակը- Առափի գյուղ
Հայաստանի հյուսիսում՝ Շիրակի մարզի հարուստ բնաշխարհում, իր ուրույն տեղն ունի Առափի գյուղը, որը գտնվում է Ախուրյանի տարածաշրջանում՝ մարզկենտրոն Գյումրիից ընդամենը 2 կմ դեպի արևմուտք:
Գյուղը բազմած է Ախուրյան գետի աջ ափին՝ ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա, որտեղից բացվում են գեղեցիկ համայնապատկերներ: Առափիի կլիման բարեխառն լեռնային է՝ տևական, ցուրտ ու հաստատուն ձնածածկույթով ձմեռներով և տաք, համեմատաբար խոնավ ամառներով: Տեղումների տարեկան քանակը կազմում է 500-600 մմ, իսկ շրջակա բնական լանդշաֆտները հարուստ սևահողային լեռնատափաստաններ են:
Առափին աչքի է ընկնում իր աշխարհագրական հարմարավետ դիրքով, գետափնյա գեղատեսիլ տեսարաններով և գյուղատնտեսական բազմազանությամբ:
Այս գյուղը պատմական հզոր կապեր ունի։
Նախնիների մի մասը տեղացիներ են, իսկ մյուս մասը գաղթել է պատմական Կարսի մարզից՝ իրենց հետ բերելով հարուստ ավանդույթներ ու մշակույթ:
Համայնքի գյուղատնտեսության գլխավոր ուղղությունը երկրագործությունն է. բնակիչները մեծ հաջողությամբ զբաղվում են պտղաբուծությամբ, հացահատիկային, բանջարաբոստանային ու կերային կուլտուրաների, ինչպես նաև կարտոֆիլի մշակությամբ: Ուշագրավ է, որ նախկինում գյուղում մեծ մակերեսներ էին զբաղեցնում շաքարի ճակնդեղի ցանքատարածությունները, որոնց հումքը վերամշակվում էր Սպիտակի շաքարի գործարանում, սակայն ավերիչ երկրաշարժից հետո գործարանը լիովին ոչնչացավ, և այդ ցանքատարածությունները գրեթե ամբողջությամբ վերացան:
Այսօր երկրագործությանը զուգահեռ տեղացիներն ակտիվորեն զբաղվում են նաև անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ, թեև համայնքն ունի նաև իր հոգսերը՝ կապված դպրոցական գույքի նորացման և խմելու ջրագծերի վերանորոգման հետ:
Առափնեցի կազմակերպված, աշխատասեր ու տոկուն մարդկանց բնավորության գլխավոր առանձնահատկությունը նրանց հյուրընկալությունն է, շիրակյան սրամտությունն ու արմատներին հավատարիմ մնալու կամքը: Լինելով Կարսի գաղթականների և տեղաբնիկների սերունդներ՝ նրանք կրում են սահմանապահին բնորոշ հպարտություն, ամուր կապված են հողին և պատրաստակամորեն պահպանում են հայրենի եզերքի ավանդույթները:
Տեղակայումը և Կոորդինատները՝ Հայաստան, Շիրակի մարզ, Առափի գյուղ,
Կոորդինատներ. 40°46′47″N 43°48′02″E: